Eşcinsellik sözlüğü oluşturmamızın nedeni eşcinsellik veya genel olarak cinsellik ile ilgili kavramların çoğalması ve bu kavramların yarattığı kafa karışıklığı. Gelin hep beraber bu kavramları öğrenelim.
EŞCİNSEL
Kendi cinsiyetinden kişilere duygusal, romantik ve cinsel yönelim içinde bulunan kişilerdir. LGBTİ+: Lezbiyen, Gey, Biseksüel, Trans ve İnterseks kimliklerinin baş harflerinden oluşan kısaltmadır. Lezbiyen, Gey, Biseksüel, cinsel yönelimi; Trans, cinsiyet kimliğini; İnterseks ise cinsiyet durumunu ifade eder. Bu tanımlar dışındaki cinsel yönelim ve cinsiyet kimliklerini kapsama açısından son yıllarda kısaltmanın sonuna “daha fazlası” anlamında + işareti de konulmuştu. İlk kez, 1999’da “Türkiyeli Eşcinseller buluşması” yapıldı.
LEZBİYEN
Kadınlardan hoşlanan kadın.
GEY
Erkeklerden hoşlanan erkek.
BİSEKSÜEL
Hem kadın hem erkeğe ilgi duyan kişi.
PANSEKSÜEL
Herhangi bir cinsiyete karşı çekim duymaya açık olmak anlamına gelir ve buna özellikle non-binary cinsiyet kimlikleri de dahildir.
TRANS
Cinsiyeti ve/veya cinsiyet kimliği, doğumda atanan ve varsayılan cinsiyetle uyumlu olmayan kişilerin tümünü ifade eder. Trans kelimesi herhangi bir cerrahi operasyonu şart kılmaz. Trans terimi cinsiyet kimliği ile ilgili olup, herhangi bir cinsel yönelimi işaret etmez.
QUEER
Genel anlamıyla heteronormativiteyi reddeden ve heteroseksüel olmayan insanlara işaret eder. Ancak zaman zaman heteroseksüel trans kişiler tarafından da sahiplenilmektedir. Queer özünde politik bir kavramdır, topluma dayatılan heteroseksüel anlatıları ve bunları güçlendiren “makbul LGBTİ+” siyasetini reddeder.
GENDERQUEER
Queer gibi, özünde politik bir tutumun olduğu düşünülen bu kimlik, ikili cinsiyet rejiminin reddiyle bilinir. Bu nedenle non-binary cinsiyet kimlikleriyle sık sık kesişim içindedir.
NON-BİNARY
İkilik dışı, iki şeyden oluşmayan anlamına gelmektedir. Kısaca, kendisini geleneksel kadın ve erkek kategorilerinin içinde görmeyen kişilerdir.
GENDER NON-CONFORMİNG
Geleneksel cinsiyet normlarına uyum göstermeyen insanları tanımlar. Giyim tarzı ya da başka çeşitli davranışlar yoluyla cinsiyet kalıplarına başkaldıran insanları anlatmak için kullanmaktadır.
CİNSİYET DİSFORİSİ
Kişinin cinsiyet kimliği ile doğumunda kendisine atanmış cinsiyetin örtüşmemesinden kaynaklanan stresi anlatan tıbbi bir terimdir.
İNTERSEKS
Kişilere doğduklarında atanan eril ya da dişil karakteristik özelliklerinin dışında bu kategorilere varsayıldığı şekilde uymayan ya da her iki kategorinin özelliklerini (kromozomlar, genital organlar ve /veya hormonal yapı) de taşıyan kişilerdir. Doktorlar çoğunlukla ebeveynlere interseks çocuklar üzerinde cerrahi ve başka tıbbi müdahaleler yapılmasını, böylece bedenlerinin görünürde “kadın” ya da “erkek” özelliklerine kavuşturulmasını önerir.
Pek çok durumda bu müdahaleler tıbben gereksizdir ve interseks çocuklar büyüdükçe üzerlerinde çok olumsuz etkileri olmaktadır. Kişilerin beden özerkliklerine müdahale olan bu irade dışı işlemler insan hakları açısından da hak ihlalidir.
ASEKSÜEL
Cinsel çekim ya da arzu duymayan insanları tarif eder.
DEMİSEKSÜEL
Aseksüel spektrumunun içinde yer alan demiseksüeller genellikle değişen ölçülerde cinsel çekim hisseder, ancak bunun için önce duygusal veya romantik bir bağ kurmaya ihtiyaç duyar.
AROMANTİK
Herhangi bir cinsiyete karşı romantik çekim hissetmeyen kişi.
MONOSEKSÜEL
Tek bir cinsiyete duygusal ve/veya cinsel ilgi duyan kişi.
HETEROSEKSÜEL
Duygusal, romantik ve cinsel olarak kadınsa erkeklere; erkekse kadınlara yönelmiş olan kişi.
CİSGENDER
Sahip olduğu cinsiyet kimliği doğumda atanan cinsiyetle örtüşen kişilere denir.
NATRANS
Cisgender kavramının Türkçesidir. Natrans terimi 2013 yılında kaybettiğimiz trans aktivist Aligül Arıkan tarafından Türkçe literatüre kazandırılmıştır.
DRAG
Cinsiyet ve cinsiyet ifadesine ilişkin performansların tümünüdür.
HETERONORMATİVİTE
Heteroseksüelliğin tek normal cinsel yönelim olarak görülmesi, toplumsal değerlerin, kuralların ve yaşam biçimlerinin herkes heteroseksüelmiş gibi kabul edilmesidir.
Eşcinsellik ile ilgili inceleyeceğimiz kavramlar bu kadar. Bir dahaki yazımızda daha çok bilgi öğrenmek dileği ile hoşça kalın.