Ölümsüz isimler köşemizin bu haftaki konuğu Flora Kerimova. Sevil Operasında- Dilberin Aryasındaki bardak çatlatan o eşsiz ses. Sonrasında kısacık ömre sığdırılan büyük başarılar. Sanatçı Flora Kerimova. Örneğin; Tapar məni, Susdu dodaqlar, Bakının gecəsi, Aldatma məni, Bir daha gibi bir çok şarkıya can veren ünlü sanatçı.
Flora Kerimova, ( Flora Alekper kızı Kerimova ) 23 Temmuz 1941’de Bakü’de doğdu. Sonrasında onlu yaşlarındayken Fikret Amirov’un Dilberin Aryasından bazı parçaları ifa ederken annesi tarafından keşfedilir. Devamında annesinin, ses eğitmenlerine kızının sesini gösterme çabası sonuçsuz kalmaz. Bu nedenle Flora, 13 yaşında ses festivallerine çıkmaya başlar. Birincilik aldığı ses yarışması ile iyice adı duyulmaya başlar. Devamında bu yaşlardan itibaren Azərbaycan Dövlet Filarmoniyalarinda boy göstermiştir.
Not: Filarmoni; kısaca müzikseverler anlamına gelir. Eskiden kamuya ait olmayan ama “müziksever” kişi, topluluk, kurum veya vakıflar tarafından desteklenen orkestralara filarmoni orkestrası denirken, kamu kurum ve kuruluşları tarafından desteklenenlere ise senfoni orkestrası denilirdi.
Her filarmoni orkestrasi bir senfoni orkestrasidir ama bir senfoni orkestrasi ayni zamanda bir filarmoni orkestrasi degildir. Ancak buna ayrı bir başlıkta değineceğiz. 1964’de Bakı Musiqi Texnikum ( Bakü Müzik Teknikokulu ) bitirmiştir. 1971’de Azərbaycan Dövlet Tibb institunu ( Azerbaycan Devlet Tıp Enstitüsü) bitirmiştir. 1977’de Azərbaycan Dövlət Konservatoriyası yani Azerbaycan Devlet Konservatuarını bitirmiştir. Böylelikle 1983’de Azərbaycan Teleradio Verilişləri Şirkəti’nin solisti oldu. Sonrasında Qaynana filmi için Dilberin Aryası parçasını seslendirdi.
Yasaklar Onun İçin Bir Engel Değildi
Klasik Avrupa operası türünde, Milli opara türünde, Halk türünde, Bestekar şarkıları türünde, Klasik Sanat-Varyete (müzikli, eğlenceli gösteri) türünde aktif olarak sesini kullandı. Böylece sesinin güzelliği için, sesine özel besteler hazırlandı. Buna en güzel örnek : Elza İbrahimova, Kerimova için Afət Operasını bestelemiştir. On parmağında on marifet olan sanatçı böylece tiyatrolarda ve filmlerde de ismini başarıyla duyurmuştur.
Flora Kerimova; sesi dünya çapında üne sahip olan ve 5 oktav sesiyle tanınan İmma Sumac’a, 4 oktavlık sesi yakın olması ve hatta sesini istediği anda yeniden düzenleyebilmesi yeteneğine bilinir. Sanatçımız üç kere evlilik yapmıştır. Zümrüt isimli bir kızı ve Oqtay isimli üvey bir oğlu var.
O doğduğunda Azerbaycan, Sovyetlere bağlıydı. Türklük bilinci ile yetişen ve tarihini unutmayan sanatçı, Sovyetler Birliği döneminde yasaklara uymuyordu. İlk yasak Erivanda konserinde gerçekleşti. Ermeni şarkıcıdan sonra sahneye çıkan Flora Kerimova, Ermeni şarkıcısından sonra ‘Atlı Karınca’ Türk şarkısını okuduğu için sahneye çıkma yasağı aldı.
Oysaki, sanatçı Kerimova, Sovyetler hükümetince verilen “Devlet Sanatçısı” ödülünü de geri çevirmiştir. Sovyetler Birliği döneminde şarkıcının şarkılarını arşivlerden silmişler, fakat bazı plaklarını hayranları saklamış ve günümüze dek ulaştırmıştır.
2005 yılındaki parlamento seçiminde; Xalq Cəbhəsi və Demokratik Partiya’ların birleşerek oluşturduğu ‘Azadlıq’ blokunun adayı gösterildi. Resmi makamlar tarafından adaylığı iptal edildi. Bu kez Kerimova, İnsan Hakları Mahkemesine başvurdu ve kazandı. Mahkeme, Azerbaycan devletinin sanatçıya 59 bin 100 Avro ödenmesi üzere karara vardı.
Değerli sanatçıya hayatında esenlikler ve başarılarının devamını dileriz. güzel şarkıları ve filmleri ile onu yad etmekten mutluluk duyarız.
Filmler:
- Böyük dayaq (film, 1962)
- Payız konserti (film, 1962) (Qısametrajlı Bədii Film)
- Qanun naminə (film, 1968)
- Azərbaycan elmi (film, 1969)
- Mənim universitetim (film, 1969)
- İntizar (film, 1969) (Qısametrajlı Bədii Film)
- Toyda görüş (film, 1970)
- Abşeron ritmləri (film, 1970) (tammetrajlı musiqili-bədii televiziya filmi)
- O qızı tapın (film, 1970)
- Gün keçdi (film, 1971)
- Konsert proqramı (film, 1971) (I) (tammetrajlı musiqili-bədii televiziya filmi)
- Həyat bizi sınayır (film, 1972)
- Odlar yurdunun qızları (film, 1972)
- Sovet Azərbaycanı (film, 1972)
- Mahnı qanadlarında (film, 1973) (tammetrajlı musiqili-bədii televiziya filmi)
- Qız, oğlan və şir (film, 1974)
- Azırbaycan teatrının 100 illiyi (1974)
- Payız melodiyaları (film, 1974) (tammetrajlı musiqili-bədii televiziya filmi)
- Şahzadə-qara qızıl (cizgi film, 1974)
- Pıspısa xanım və Siçan bəy (cizgi film, 1974)
- Qeyri-adi ov (film, 1974)
- Alma almaya bənzər (film, 1975)
- Mezozoy əhvalatı (film, 1976)
- Şir evdən getdi (film, 1977)
- Toplan və kölgəsi (cizgi film, 1977)
- Qayınana (film, 1978)
- Sonrakı peşmançılıq (cizgi film, 1978)
- Yollar görüşəndə… (film, 1979)
- Sular qizi (1979)
- Onun bəlalı sevgisi (film, 1980)
- Nəğməkar torpaq (film, 1981) (tammetrajlı musiqili-bədii televiziya filmi)
- Səni axtarıram (film, 1981)
- Evləri köndələn yar (film, 1982)
- Əzablı yollar (film, 1982)
- Bağışla (film, 1983)
- Humayın yuxusu (cizgi film, 1985)
- Səndən xəbərsiz (film, 1985)
- Xüsusi vəziyyət (film, 1986)
- Sən həmişə mənimləsən (film, 1987)
- Analar və laylalar (cizgi film, 1991)
- Ağ atlı oğlan (film, 1995)
- Göylər sonsuz bir dənizdir. İkinci film. Züleyxa (film, 1995)
- Göylər sonsuz bir dənizdir. Birinci film. Leyla (film, 1995)
- Bir cənub kəndində (film, 1997)
- Arşın mal alan (film, 2002)
- Qış nagili (film, 2002)
- Ünvansız eşq (film, 2012)
- Balta (film, 2015)
- Qayınana (film, 2018)
- Qan Qohumları (seral 2019)