On Küçük Zencinin Konusu :
Una Nancy Owen adında birinden kahramanımız olan on kişi , bir mektup alırlar ve tatil amacıyla Zenci Adası’ndaki bir malikaneye davet edilirler.
Konuklar, Owen adındaki kişiyle nerede tanıştıklarını hatırlayamazlar ama ücretsiz bir tatil fırsatını kaçırmak istemezler. Adaya varırlar. Fakat karı koca olan ev çalışanları haricinde kimse hatta ev sahibi bile ortada yoktur. İşin ilginç kısmı , bu çalışan yaşlı çiftte adaya bir kaç gün önce gelmiştir.
İlk günün akşam yemeğinde herkes masada toplanır. Malikâne çalışanı yemekten sonra, ev sahibinin istediği gibi gramofonda bir plak çalar. Plak bir yargıcın mahkemede konuşması şeklinde çalmıştır. Plaktaki ses orada bulunan çalışanlarda dahil toplamda on kişinin günahlarını saymaya başlar. Bu on kişinin kazayla yahut bilerek başkalarının ölümüne sebep olmasından tek tek söz eder.
On kişi , ilk iş olarak sabah adadan gitmeye karar verir. Fakat geldikleri bot , ilerleyen günlerde asla gelmez.
Ve çocuk şiirinde olduğu gibi insanlar tek tek ölmeye başlar. Ölümler şiirle uyumludur. Yemek masasında olan on zenci biblosu da her cinayetten sonra birer birer eksilmektedir.
Adada 10 kişiden başka kimse yoktur. Katil ; aralarındadır. Her ölümle birlikte çember de daralmaktadır. Daha önce (bir şekilde başkalarının ölümüne sebep olan) kişilerden hangisi katildir ? Tüm katilleri sırayla öldüren katil kimdir ?
Bir çocuk şiiri ile başlar bütün hikâye… ( Sembolik olarak ) On küçük zencinin başlarına geleni anlatır şiir…
On küçük zenci yemeğe gitti,
Birisi kendisini boğdu ve kaldı dokuz.
Dokuz küçük zenci çok geç kalktı,
biri uyuyakaldı, kaldı sekiz.
Sekiz küçük zenci Devon’da geziye çıktı,
Biri kayboldu, kaldı yedi.
Yedi küçük zenci odun kırdı,
Biri kendisini kesti, kaldı altı.
Altı küçük zenci kovanla oynadı,
Bir balarısı, içlerinden birini soktu, kaldı beş.
Beş küçük zenci mahkemeye gitti,
Biri idam cezası aldı, kaldı dört.
Dört küçük zenci denize gitti,
Birini balık yuttu, kaldı üç.
Üç küçük zenci hayvanat bahçesine gitti,
Birine ayı sarıldı, kaldı iki.
İki küçük zenci güneş altında oturdu,
Biri güneşte kızardı, kaldı bir.
Bir küçük Kızılderili tek başına kaldı.
Gidip kendisini astı ve hiçbiri kalmadı.
İngiliz yazar Agatha Christie’nin kendi tabiriyle ‘yazdığı en zor kitap’tır. Şimdi bu kitabın yazılma günlüğüne bakalım :
Kitap ; 6 Kasım 1939’da İngiltere’de Ten Little Niggers (On Küçük Zenci) adıyla yayımladı. Kitabın adı, romanda önemli yer tutan bir çocuk şiirinden geliyordu. Zenci kelimesi ırkçı görüldüğünden ; kitabın Amerika’daki ilk baskısı ‘ And Then There Were None ‘ adıyla yayımlandı.Bu ad, aynı şiirin son dizesinden bir alıntıydı.
Amerika’da daha sonraki baskılar aynı isimle devam etse de 1964-86 arasında Pocket Books tarafından Ten Little Indians (On Küçük Kızılderili) adıyla yayımlandı.
İngiltere’de ise 1985’ten itibaren ‘ And Then There Were None ‘ adına geçildi.
Kitabın Türkçe baskıları ise ‘ On Küçük Zenci ‘ adıyla yayımlanıyordu, ancak 2021’de Agatha Christie’nin ailesinin ve ajansının kararıyla ‘ On Kişiydiler ‘e dönüldü.
Başlıca Karakterler
-Anthony James Marston (Tony Marston), ahlaktan yoksun ve sorumsuz bir genç
-Thomas Rogers, kâhya ve kendisi gibi malikâne çalışanı olan Ethel Rogers’in baskıcı kocası
-Ethel Rogers, aşçı/ev hizmetçisi ve Thomas Rogers’in karısı
-General John Gordon MacArthur, emekli I. Dünya Savaşı savaş kahramanı
-Emily Caroline Brent, yaşlı, dindar ve evlenmemiş bir kadın
-Edward George Armstrong, bir Harley Street doktoru
-William Henry Blore, eski bir komiser, şimdi bir özel dedektif
-Philip Lombard, bir paralı asker
-Vera Elizabeth Claythorne, bir kız okulunda beden öğretmenliği görevini bırakan genç bir kadın
-Lawrence John Wargrave (Bay Adalet Wargrave), emekli bir ceza hâkimi
-Isaac Morris, adanın sahibi, kalitesiz bir avukat ve uyuşturucu kaçakçısı